Alerjik şikâyetler ve gıdaya bağlı reaksiyonlar günümüzde oldukça yaygındır. Ancak birçok kişi yaşadığı belirtilerin alerji mi yoksa gıda duyarlılığı mı olduğunu ayırt etmekte zorlanır. Bu iki durum sıklıkla birbirine karıştırılsa da, oluşum mekanizmaları, belirtilerin ortaya çıkış süresi ve tanı yöntemleri açısından önemli farklılıklar içerir.
Doğru testlerin yapılması, hem gereksiz kısıtlamaların önüne geçilmesini hem de etkili bir tedavi sürecinin planlanmasını sağlar.
Alerji, bağışıklık sisteminin normalde zararsız olan maddelere karşı aşırı ve hızlı bir yanıt vermesi durumudur. Bu yanıt çoğunlukla IgE antikorları aracılığıyla gelişir ve belirtiler genellikle kısa süre içinde ortaya çıkar.
Kaşıntı, kızarıklık, kurdeşen
Burun akıntısı, hapşırma, gözlerde sulanma
Nefes darlığı, öksürük
Dudak, dil veya boğazda şişme
Bazı durumlarda alerjik reaksiyonlar ciddi seyredebilir ve acil müdahale gerektirebilir.
Gıda duyarlılığı, belirli gıdaların tüketilmesinden sonra ortaya çıkan ve genellikle gecikmeli seyreden bir durumdur. Alerjiden farklı olarak ani ve hayatı tehdit eden reaksiyonlar beklenmez; ancak uzun vadede yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyebilir.
Belirtiler saatler, hatta günler sonra ortaya çıkabildiği için tanı koymak zorlaşabilir.
Şişkinlik, gaz, sindirim problemleri
Kronik yorgunluk
Baş ağrısı veya migren
Cilt problemleri
Konsantrasyon güçlüğü
Spesifik IgE kan testleri
Moleküler alerji testleri (ör. Alex Alerji Testi)
IgG temelli gıda duyarlılık testleri
Hangi testin yapılacağına, kişinin belirtileri ve klinik öyküsü doğrultusunda karar verilmelidir.
Yanlış tanı:
Gereksiz diyet kısıtlamalarına
Uzun süreli şikâyetlerin devam etmesine
Tedavinin gecikmesine
neden olabilir. Bu nedenle alerji ve gıda duyarlılığı ayrımının uzman değerlendirmesiyle yapılması büyük önem taşır.
Sürekli tekrarlayan sindirim veya cilt sorunlarınız varsa
Alerji belirtilerinizin nedeni net değilse
Farklı gıdalara karşı şüpheli reaksiyonlar yaşıyorsanız
bir uzmana danışarak uygun testleri planlatabilirsiniz.
Alerjik şikâyetlerinizin nedenini doğru şekilde öğrenmek, yaşam kalitenizi artırmanın en önemli adımlarından biridir.